Trektocht Cape Wrath Trail 2024 en 2025: Review, - ervaringen en tips

Review Cape Wrath Trail

pad richting Loch Nevis

Enkele Ervaringen en Tips

Kennismaking Cape Wrath Trail

Na mijn Alpe Adria Trail viel de keus op de Cape Wrath Trail. Niet voor beginners staat er in de gids. Met toenemend ontzag las ik de beschrijvingen. Ik koos ervoor niet de hele CWT in één keer te lopen, maar voor een verkorte versie over de twee startroutes van Fort William naar Morvich. Een soort voorzichtige kennismaking. Teruggekomen besluit ik de rest van Morvich naar Cape Wrath in 2025 te lopen. Die ervaringen heb ik een jaar later aan deze tekst toegevoegd.

Samenvatting tochtbeschrijving

Voor deze korte tochtbeschrijving gebruik ik elementen uit mijn aankondigingsblog en mijn terugblik:

De trail loopt van Fort William naar de afgelegen vuurtoren van Cape Wrath. De afstand van de hele route varieert en lijkt soms afhankelijk van de verteltrant van de blogschrijvers. Ian Harper spreekt in zijn gids over 230 miles (370 km) terwijl ik op een ander blog 280 miles lees. Beide zijn mogelijk, want de trail volgt geen officieel vastgestelde route en is niet bewijzerd. Je kunt hem dus net zo lang maken als je wilt.

Je trekt door het afgelegen noordwesten van Schotland in een bergachtig landschap met de bekende boomloze hellingen en glooiingen. De route is uitdagend omdat het veel door drassig terrein gaat. Ook moeten regelmatig beken worden overgestapt of doorwaad. Maar de grootste uitdaging wordt het weer genoemd.  

Routegids

Via internet heb ik de Engelstalige Cicerone gids 'Walking the Cape Wrath Trail' van Iain Harper gekocht. Het is een klein boekje, niet te zwaar. In een eerlijke inleiding gaat hij in op de zwaarte, de omgeving, heen- en terugreis, beste jaargetijden, accommodaties, veiligheid, financiën, telefoon- en internetverbinding. Hij heeft de route in etappes, stages, verdeeld die soms een of twee dagen beslaan. Voor mij soms drie. Zijn kaartjes en gehanteerd routeverloop zijn duidelijk. Erg behulpzaam zijn de per etappe opgelijnde afstand, hoogteverschil, gemiddelde duur, terreinkarakteristiek, accommodaties en goede kampeerlocaties. Het gedeelte waarin 'mijn' etappes stonden heb ik eruit gescheurd en meegenomen.

Etappeplanning

Bij de voorbereiding heb ik voor de planning gebruik gemaakt van de Appendix A van de gids. Bij de genoemde etappes geeft Ian Harper de afstand en vermoedelijke duur. Met mijn trage tempo ben ik uitgegaan van de langste duur. Dan nog deed ik meer uren over mijn trajecten dan vooraf ingeschat. Het lopen over de moerassige ondergrond in combinatie met klimmen en dalen kostte meer inspanning. De hoogtemeters zijn met enig rekenen af te leiden van de hoogteschetsen die per etappe in de gids zijn opgenomen. 

Dit alles eind mei-begin juni, omdat daarna volgens Harper de beruchte midges, kleine agressieve steekmuggen, volop in de aanval gaan. Tijdens mijn West Highland Way in 2007 heb ik daar voldoende onder geleden. Dus heb ik deze aanbeveling volledig overgenomen. Bovendien zijn dit de maanden met verhoudingsgewijs de minste regen en het meeste daglicht. 

Mijn route:
heen: van Fort William via Glenfinnan naar Morvich
terug: van Morvich via Invergarry naar Fort William

Oriëntatie

Harper raadt de trail niet aan voor minder ervaren wandelaars. Je moet een goede conditie hebben, niet terneergeslagen raken door nattigheid en goed kunnen navigeren. Dat laatste vooral met kaart en kompas, omdat er op veel plekken geen internetontvangst is. Op GPS gebaseerde apps zijn natuurlijk ook mogelijk. Tijdens het lopen heb ik mij georiënteerd met de all weather Harvey-kaart 'Cape Wrath Trail South'. Die bedekt de routes en alternatieven van Fort William naar Strathcarron. Ik vond het een prima kaart. 

Zowel in de Cicerone gids als op de Harvey kaart wordt de kwaliteit van het pad met verschillende tekens zichtbaar gemaakt. Van 'on track', 'on path', 'indistinct path', 'no visible path'. Indistinct, vaag, viel in de praktijk mee. Zelfs waar 'no visible path' is ingetekend waren in de praktijk in 2024 sporen van voorgangers te zien. Dat is niet altijd een garantie dat je op het juiste pad loopt. Zie mijn conclusie op wandeldag 5 richting Barisdale: "De sporen van voorgangers zijn doorgaans goed te volgen. Maar of die sporen altijd de beste keuze zijn moet je regelmatig controleren". Mijn kompas heb ik in 2024 gedurende dertien wandeldagen slechts één keer ter controle gebruikt. In 2025 waren de 'no visible path' regelmatig echt niet te onderkennen. Verschillende keren heb ik op het stuk tussen Morvich en Cape Wrath mijn kompas gebruikt om de richting vast te houden. 

Tevoren had ik gebiedsdelen vanuit Google maps als offline kaarten naar mijn mobiel gedownload. Ik heb ze in 2024 niet gebruikt. Eén keer heb ik het gecontroleerd in een gebied zonder een mobielnetwerk. Het GPS-signaal kwam goed door en de getoonde positie kwam keurig overeen met mijn werkelijke locatie. In 2025 heb ik een offline kaart gebruikt ter controle toen ik een verkeerde afslag had genomen.

Verschillende wandelaars ben ik tegengekomen met Garmins of apps op hun mobiel om de locatie aan te geven. Sommige apps met tevoren ingetekende route. Meestal hadden deze mensen verschillende powerbanks bij zich. Het tijdig opladen vraagt planning.

Het weer

In de gids staat: De vraag is niet of het gaat regenen, maar wanneer, hoe lang en hoe hard. Het drooghouden van schoenen wordt al bij voorbaat onbegonnen werk genoemd. Waterproof-sokken worden aanbevolen. Verder kan het ook aardig waaien. 

In werkelijkheid heb ik in 2024 slechts op twee dagen lichte regen gehad. Een geluk dat ik zeer waardeerde. Ondanks die betrekkelijke droogte was er nog voldoende vocht in de ondergrond om je zwaar te laten lopen. Dus met regen moet het nog meer inspanning kosten en zijn de beken niet zo makkelijk over te stappen als tijdens mijn wandeling. Ik heb zeker baat gehad bij mijn waterproof sokken, omdat mijn goede wandelschoenen toch na zes dagen helemaal doorweekt waren. Regelmatig zag ik ook wandelaars met lage schoenen, die nat mogen worden. Kledingstukken wassen heb ik niet gedaan omdat het weer te fris was om ze te laten drogen.

In 2025 was het voor Schotse begrippen uitzonderlijk warm met anderhalve week temperaturen boven de 20 graden. Mijn armen waren verbrand. Slechts de laatste vier dagen vielen er buien.

mijn overnachtingslocaties in 2024

Kamperen/overnachten

Er mag vrij gekampeerd worden. Dat klinkt mooi, maar op een moerassige ondergrond wil je niet liggen. Ook de hellingen vallen grotendeels af. Daarmee worden de potentiële tentplekken flink gereduceerd. Zelf heb ik mij laten leiden door de aanbevelingen van Harper. Verder zijn er bothies, (spreek uit: botties), een soort onbemande primitieve berghuisjes, soms voormalige herdershutten of boerderijtjes. Ze zijn niet altijd even schoon en de (stapel) bedden zijn houten stellages zonder matras. Ik wilde daar niet van afhankelijk zijn en heb alleen daarom al mijn tent mee genomen. Dat gaf mij tijdens mijn tocht daadwerkelijk vrijheid om van mijn planning af te wijken. 

Verder stond ik een keer voor een gesloten deur (Corrlarach) en bij Corryhully, ten noorden van Glenfinnan, kwamen er 's avonds tegen inval duisternis nog trekkers binnen met de nodige geluiden. Daarna heb ik verder gekozen voor de privacy van mijn tentje. 

bothy Camban tussen Morvich en YH Glen Affric

een van de twee slaapvertrekken in bothy Camban

Ik heb geen gebruik gemaakt van de enkele B&B's en hotels. Op mijn route in 2024 bevonden die zich met name in de omgeving van Shiel Bridge en Morvich. Daar zag ik ook 'no-vacancies' bordjes. Eind mei, begin juni schijnt een drukke periode te zijn. Nog een reden om een tent mee te nemen. De campsite in Barisdale is basic, de naastgelegen bothy is luxer dan de meeste anderen.  De Morvich campsite is prima. Ook in 2025 waren de hotels vol. In het deel van de route ten noorden van Morvich zijn er net iets meer kleine dorpjes. Hieronder mijn planning voor 2025, zie de witte tentjes. In werkelijkheid sliep ik hier en daar toch op andere overnachtingsplekken.

Voeding en drinkwater

Na Fort William is er pas na dagen een klein winkeltje in Shiel Bridge-Morvich, de Kintail Crafts shop. Daarom nam ik voor zeven dagen eten mee, in de verwachting dat ik de overige dagen ergens in een vorm van horeca kon eten en in een enkel winkeltje mijn voorraad zou kunnen aanvullen. Tot mijn blijdschap had Kintail Crafts poedermaaltijden van Adventure Food en Firepot.

Kintail Crafts tussen Shiel Bridge en Morvich

In 2025 had ik een lijstje van winkeltjes gemaakt. Extra poedermaaltijden heb ik gekocht bij de outdoorshop in Ullapool. Later zag ik dat de hostel bij Inchnadamph ook een winkeltje heeft met hiker spullen. De London Stores bij Kinlochbervie is wel aardig om binnen te lopen, maar had geen poedermaaltijden.

Drinkwater heb ik uit de beken gehaald en er geen problemen door gekregen. In 2024 heb ik pas de laatste drie dagen in de Great Glen water uit kranen getapt. Bij de schutsluizen in het Caledonian Canal zijn sanitairgebouwtjes, sommige met een kraan aan de buitenkant. In 2025 heb ik alleen maar uit de beken en rivieren getapt.

Flora en fauna

Groen, licht groen. Dat is wat mij het meest zal bijblijven van deze inspannende trektocht. Al die vrijwel kale heuvels, bergen en dalen met die overweldigende licht groene uitstraling. Magnifiek. Dat die speciale groenheid ook komt door de moerassige mosondergrond maakt het lopen door moerasgrassen en heide zwaar. 

Een voordeel van mei is de bloeiperiode van de rododendron en de brem. Een echt kenmerkende plant in het Britse landschap, die hier de struikvorm regelmatig ontgroeit en zo hoog als bomen opklimt.

Hier en daar zijn omheinde pogingen om bomen beschermd tegen vraat van herten op te laten groeien. Herten kom je regelmatig tegen. Ze zijn blijkbaar gewend aan wandelaars en lopen nauwelijks weg. In tegenstelling tot de Pennines zie je hier minder schapen. Opvallend vond ik het om overal de koekoek te horen. Met uitzondering van de meer bewoonde Great Glen, hoorde ik ze overal roepen. Het leek wel of ze met mij mee vlogen.

De midges waren meer aanwezig dan ik uit de meldingen in de gids had gehoopt. Mijn benen zaten onder de bulten. Verschillende keren heb ik mijn hoofdnet bij de tent gedragen. Wandelend heb je nauwelijks last van ze. Voor het eerst had ik ook last van teken. Met een tekenverwijderaar kon ik ze vooral van mijn benen afhalen. Volgende keer zal ik een spiegeltje meenemen om ook de achterzijde te controleren.

Wandelaars en drukte 

Verschillende dagen tussen Fort William, Glen Finnan, Shiel Bridge ben ik nauwelijks andere wandelaars tegengekomen. Dat laat je de afgelegenheid en de geïsoleerdheid van dit gebied, vooral in Knoydart, voelen. Je moet er tegen kunnen om in stille valleien in je eentje de nacht door te brengen. Bijzonder worden dan de onverwachte ontmoetingen. Meestal kortstondig zoals de Nederlanders bij een doorwaadbare plaats in een riviertje in de verlatenheid van een grote vallei. Zij aan de ene, en ik aan de andere kant. 

In 2024 tegen de stroom inlopend op de alternatieve startroute van de CWT waar ook de Affric Kintail Way loopt ontmoette ik meer mensen. Ook op de meer belopen Great Glen Way was het drukker. Op zondag 2 juni werd ik ingehaald door een zeker vijftigkoppige wandelgroep. In 2025 ontmoette ik ten noorden van Morvich meer medewandelaars dan in 2024.

Fysieke prestatie

Ik vond het een zware tocht, op de grens van mijn kunnen. Wat niet mee werkt is het relatieve tekort aan voeding, dat moeilijk te compenseren is met gedroogde poedermaaltijden met ongeveer 600 calorieën. Van een medewandelaar kreeg ik in 2025 een zakje couscous dat hij als een soort extra maaltijd voor de hoofdmaaltijd gebruikte. Dat klinkt goed, maar betekent natuurlijk ook meer gewicht.

Ik hoop dat je wat hebt aan deze indrukken. Mocht je de CWT gaan lopen dan wens ik je veel wandelplezier en hoop dat je trektocht een mooi avontuur wordt. Succes!

Zie ook 

https://www.capewrathtrail.org.uk/ 

https://www.walkhighlands.co.uk/cape-wrath-trail.shtml#

De dagberichten zijn aaneengeregen in een totaalverslag:

Verslag Kennismaking Cape Wrath Trail Schotland 2024

Verslag Vervolg Cape Wrath Trail Schotland 2025

Wandelen Alpe-Adria Trail, Oostenrijk 2020+2021+2022+2023; Review - Ervaringen en Tips

Review

Enkele ervaringen en tips

Samenvatting tochtbeschrijving

De Alpe Adria Trail is een wandeltrektocht die start bij de hoogste berg van Oostenrijk, de Großglockner, loopt gedeeltelijk door Slovenië en eindigt vlakbij het Italiaanse Triëst. Afhankelijk hoe je hem loopt tussen de 650 en 750 kilometer. In 2020 wilde ik lopen van het startpunt bij de Kaiser-Franz-Josefs-Höhe bij de Gross Großglockner naar Velden am Wörthersee, niet ver van Klagenfurt. Ongeveer 330 kilometer. Dat is niet gelukt. De oorzaak lag in mijn zwaardere bepakking. Zie de opmerkingen bij etappeplanning. Ik ben in 2020 doorgegaan tot aan Döbriach en in 2021 van Döbriach naar Bovec in Slovenië. In 2022 moest ik de tocht vanwege bosbranden staken bij het Noordoost-Italiaanse Gradisca d'Isonzo. Daardoor heb ik er in 2023 nog een aparte vijf dagen aan vastgeplakt.

Etappeplanning

Bij de voorbereiding heb ik gebruik gemaakt van de website van de Alpe-Adria Trail. Hierin zat mijn 'valkuil'. Deze site stelt etappes voor van behoorlijke dagafstanden met flinke aantallen meters klimmen en dalen. De organisatoren van deze trail gaan er namelijk vanuit dat je met een klein rugzakje loopt en je bagage laat vervoeren. Daar zie je op de site veel mogelijkheden voor. (Op de site staan per etappe de afstanden, hoogtemeters, bezienswaardigheden, hutten en Gasthöfe). Deze aanpak is enerzijds aantrekkelijk omdat je minder hoeft te sjouwen, anderzijds ben je gebonden aan de vooraf gereserveerde overnachtingsadressen. Adressen die niet altijd veel afleiding bieden. 

Met mijn zware rugzak met onder andere tent, slaapzak, water en eten, had ik die beperkingen niet, maar moest ik teveel inspanning leveren om de voorgestelde etappes te volgen. Die planning heb ik na drie dagen losgelaten. Daardoor heb ik enkele keren op onverwachte plekken overnacht. Zie kamperen.

op de site staan per etappe de afstanden, hoogtemeters, bezienswaardigheden, hutten en Gasthofe

Routegids

Via internet had ik het Engelstalige boekje Alpe-Adria Trail van Rudolf Abraham gekocht. Het is een trekking-guide in de reeks van de Bradt-uitgeverij. Het geeft een goede algemene beschrijving, en praktische informatie. De etappevoorstellen zijn gelijk aan die van de Alpe-Adria organisatie, die je op de website vindt. De beschrijving van de route vond ik niet echt duidelijk. Normaal kijk ik daar ook niet naar en maak ik gebruik van de kaart. De kaartjes in de gids waren redelijk, maar een grote 1 op 50.000 kaart met kleuren lijkt mij beter. Ik kon met de kaartuitsnedes in de gids bijvoorbeeld niet goed volgen waar ik bij een omleiding was. Dan moest ik mijn mobiel gebruiken. Tevoren had ik alle etappes van de website naar mijn mobiel gedownload voor offline gebruik. Op de kaartjes in de gids staan wel de berghutten aangegeven, maar geen campings. Die moest ik er tevoren zelf in tekenen.

Kamperen/overnachten

De route gaat door natuurparken waar wildkamperen verboden is. Op verschillende plaatsen is overnachten op een camping mogelijk. Helaas is dat lang niet overal het geval en ben je aangewezen op hotels, pensions of hutten. Door het loslaten van de voorgestelde etappeplanning kwam ik niet meer uit bij de aangeraden overnachtingsadressen. Daar kwam in 2020 bij dat sommige andere tussengelegen mogelijkheden door de corona-epidemie geen overnachtingen aanboden of zeiden dat ze vol waren terwijl je een kanon kon afschieten zonder iemand te raken. Het resultaat was dat ik toch enkele keren in het wild moest kamperen. Lees mijn blogs voor details. In 2021 heb ik een keer in het bos gekampeerd om een lange etappe zonder hutten te overbruggen. 2023 bleken vrijwel alle hotels in Friuli volledig bezet. Ik had in de omgeving van de Adriatische Zee meer hotels tevoren moeten boeken. Nu lag ik enkele nachten buiten in mijn bivakzak.

De hutten in Oostenrijk zijn doorgaans van prima kwaliteit en goede service. In Slovenië (2021 en 2022) heb ik er maar van 1 gebruik gemaakt. Er waren daar tot Tolmin regelmatig campings. In 2022 moest ik bij gebrek aan campings in Italië gebruik maken van hotels. Daarmee stegen de kosten en liep ik dagen met teveel gewicht van de niet gebruikte tent, slaapzak en andere zaken.

Drinkwater
Geen probleem. Natuurlijk op de campings of bij de andere overnachtingsmogelijkheden. Verder zijn er onderweg voldoende horecagelegenheden om tijdens het wandelen aan te vullen. En ik zag ook regelmatig water uit een bergwand druppelen of stromen. Dat is voldoende gefilterd. Rechtstreeks uit beken doe ik liever niet omdat er op de almen hogerop veel vee loopt.

Voeding

In de dorpen, maar ook hoger op de almen van Oostenrijk zijn voldoende Gastwirtschaften waar je prima kunt eten en drinken. In de paar grotere dorpen zijn kleine supermarkten. Tijdens de etappes in Slovenië in de vallei van de wilde rivier de Soča was er voldoende mogelijkheid om in kleine winkeltjes de voorraad aan te vullen. In de rustige Sloveens-Italiaanse grensstreek zijn winkeltjes niet in elk dorp gegarandeerd. 

Voor onverwachte situaties had ik drie Adventure food-maaltijden en vijf muesli-ontbijten bij me. 

Het weer
Controle thuis vlak voor vertrek in 2020 op een weerwebsite liet elke dag regen in het westelijk deel van Oostenrijk zien. Van de Tiroler Höhenweg in 2018 wist ik dat het helemaal niet zo nat is als je van die verwachtingen zou denken. Wel is er laat in de middag of het begin van de avond in de zomermaanden regelmatig een onweer. Iets om bij de dagplanning rekening mee te houden. Natuurlijk kan het warm zijn in juli en augustus, maar dat hoort erbij.

In 2021 was Oostenrijk behoorlijk warm, maar eenmaal in Slovenië kreeg ik te maken met regelmatige regen. 2022 liep ik in een langdurige warmteperiode (juli) die het wandelen met een zware rugzak niet aangenaam maakte. In de beekbeddingen stroomde nauwelijks of geen water. Bij temperaturen tussen de 35 en 40 graden was het lopen zwaar. Mijn tempo lag duidelijk lager dan normaal. Water en andere dranken werden hoofdzaak. De tocht heb ik voortijdig moeten beëindigen. Vanaf Gradisca d'Isonzo bleken twee etappes afgezet vanwege bosbrandgevaar waarop ik mijn wandeling heb afgebroken.

Flora en fauna

De almen waren in 2020 en 2021 diep groen als gevolg van de regelmatige regen. De bloemen die je in het wild tegenkomt maken de almen een stuk mooier dan de eentonige graslanden in Nederland. Fauna: koeien, enkele paarden, een enkele ree. Van enkele Belgische medewandelaars in 2021 kreeg ik te horen dat ze 's avonds in de omgeving van Kranjska Gora met hun zaklantaarn in de groen-reflecterende ogen van een beer hadden geschenen. Zelf heb ik vlakbij de grens van Oostenrijk-Slovenië wel een waarschuwingsbordje gezien, maar de kans er een tegen te komen is volgens de literatuur vrijwel nihil.

Eenmaal in de Italiaanse Friuli-regio worden de bergen lager en loop je meer door een heuvelachtig gebied bedekt met wijngaarden en lage bossen. De allerlaatste etappe naar Muggia gaf in het ochtendlicht de prachtige wandeling tussen de steile wanden van de Rosandravallei. Een mooie afsluiting.

Fysieke prestatie
Met ruim 9.000 stijgmeters en ongeveer 11.000 meters dalen over 215 kilometer in 2020 en 201 km, 9.100 m klimmen en 10.350 m dalen in 2021 vind ik de Alpe-Adria Trail een pittige tocht. Zoals al bij de opmerkingen over de etappeplanning vermeld heb ik de geadviseerde indeling al na enkele dagen losgelaten.

Markering

Markering met de kleine vierkante Alpe-Adria Trail bordjes is redelijk, maar houdt niet altijd over. Soms zijn ze te spaarzaam aangebracht. (situatie 2020). Wat helaas niet toegepast wordt is de methode die bij langeafstandspaden wordt gehanteerd om met een kruis aan te geven dat je een pad of weg niet in moet. 

Op verschillende trajecten waren er in 2020 in West-Kärnten door omgewaaide bomen omleidingen. De markeringen daarvan schoot een aantal keren tekort waardoor ik soms met een vraagteken rondliep. Als je zwaar aan het klimmen bent terwijl je niet zeker weet of je wel op het goede pad loopt geeft dat een irritant gevoel. De dagkaartjes in mijn gids waren te grof om dit hiaat op te vangen. 

In Slovenië wordt bij de bewijzering regelmatig gebruikt gemaakt van stickers op andere richtingaanwijzers. De stickers en de bordjes zijn blijkbaar erg kostbaar, want er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de bewijzering van andere routes. Bij de overschrijding van de Karawanken heb ik ter controle voortdurend mijn kaart geraadpleegd om zeker te weten of ik goed zat. Desondanks liep ik tussen Srednji Vrh en Kranjska Gora een andere route die veel meer moeite kostte. In 2022 alleen maar complimenten over de bewijzering in zowel Slovenië als Italië. Alsof er een inhaalslag was gemaakt in positieve zin! 

De laatste 60 kilometer in Italië en Slovenië waren in 2023 niet overmatig gemarkeerd. De kaart of de gedownloade kaartjes van de route waren regelmatig nodig om op het pad te blijven of terug te keren.

Cultuur
De cultuur is zowel in Oostenrijk als Slovenië vooral een plattelands cultuur: houten chalets, houten boerderijen, veel crucifixen, kruizen op de toppen van bergen. In Noordoost-Italië zijn de oude binnensteden van Cividale del Friuli en Gradisca d'Isonzo een avondwandeling meer dan waard. Je loopt daar op de grens van Slovenië en Italië letterlijk in een wijncultuur.

Wandelaars en drukte

Enkele seniore medewandelaars op de AAT uit Duitsland ontmoette ik tijdens de eerste dagen in 2020. Verder waren er veel vakantie- en weekendwandelaars in de omgeving van de Franz-Josefs-Höhe, de Millstätter Alpe en op de toppen van de skipistes als de skiliften werken zoals bij Bad Kleinkirchheim en Gerlitzen. In 2021 zag ik zowaar medewandelaars met rugzakken, maar over het algemeen is de AAT geen drukke wandelroute. In 2022 ontmoette ik met enige regelmaat enkele wandelaars met kleine rugzakken op het stuk in Slovenië tot aan Cividale del Friuli in Italië.

Tschiernock topkruis in de Nockberge

Gross Glockner

omgeving Mallnitz

bij Cormons in Noordoost-Italië

Herinnering

Na ruim 650 kilometer waardeer ik de Alpe Adria Trail als een middelhoge trektocht met een hoog agrarisch karakter. Over veel almen, door bosstroken, langs boerderijen. Het landschap is in Oostenrijk met de almen opener dan in Slovenië. Daar zijn de dalen nauwer en de omliggende bergwanden steiler. De grensstreek Friuli in Noordoost-Italië is meer heuvelachtig en bedekt met wijngaarden. Geen etappes door echt hooggebergte met rotsen, maar vooral door een groene omgeving. In 2020 en 2021 heb ik er voldoende van genoten om enthousiast weer verder te gaan. Het voltooien van de Trail in 2022 is niet gelukt door de warmte en bosbranden. Dorstlessen was dat jaar de overheersende herinnering. Een eindsprint in 2023 gaf de voldoening van de voltooiing. 

De dagberichten zijn aaneengeregen in totaalverslagen:

Verslag van de Alpe-Adria-Trail 2020 

(van de Grossglockner naar Döbriach)

Verslag van de Alpe-Adria-Trail 2021 

(van Döbriach naar Bovec Slovenië)

Verslag van de Alpe-Adria-Trail 2022-2023

(van Bovec in Slovenie naar Gradisca d' Isonzo in Italie

en van

Gradisca d' Isonzo naar Muggia)

Trektocht Tiroler Höhenweg 2018: Review - Voorbereiding, Ervaringen en Tips

Review

Hieronder mijn belangrijkste ervaringen tijdens de trektocht in 2018 over de Tiroler Höhenweg. Twee pogingen heb ik nodig gehad. In juni lag er voor mijn capaciteiten en ervaring teveel sneeuw. Na een glijpartij, die gelukkig zonder veel kleerscheuren afliep, stopte de eerste poging. In augustus was er vrijwel geen sneeuw meer en is het gelukt. Voor een laaglandman zonder veel ervaring hoger in de bergen was het echt een Höhenweg, soms met spannende momenten.

Enkele ervaringen en tips

Routekeuze

Na de twee trektochten over het Olavspad in Noorwegen met de regelmatige regen ben ik op mijn zoektocht naar een nieuwe uitdaging meer naar het zuiden gegaan. Tijdens de Tour du Mont Blanc in 2014 had een ouder echtpaar enthousiast gewezen op de mooie wandelingen in Tirol en de Dolomieten. Ik kwam niet uit bij de bekende Dolomiten Höhenweg nr. 1 maar bij de Tiroler Höhenweg die door een rustiger gebied gaat. Deze trektocht loopt van Mayrhofen in Oostenrijks Tirol naar Meran in Italiaans Zuid-Tirol en passeert daarbij onder andere de Brennerpas. De afstand is volgens de officiële gegevens 130 km als je eerst vanuit Mayrhofen met de bus naar het officiële startpunt gaat bij het Schlegeisspeicher en duurt ongeveer dertien dagen. Ga je wandelend naar het startpunt over de Berliner Höhenweg dan komen er nog twee a drie dagen en plus minus 35 km bij.

Routebeschrijving

Als gidsje heb ik het boekje gebruikt dat inbegrepen zat bij de Kompass kaart nr 132, de zogenaamde Aktive Guide. Het geeft een algemene beschrijving, etappevoorstellen, duidelijke hoogteprofielen, afstanden, informatie over dorpen en hutten, telefoonnummers, wetenswaardigheden over de omgeving. De taal is Duits en Italiaans. Dat laatste deel heb ik er uit gewichts- en volume-overweging uitgeknipt.
De kaart heeft een schaal van 1:50.000. Dat beperkt het volume, maar soms heb je bijna een vergrootglas nodig om de hoogtelijnen goed te lezen. De route is goed onderscheidend van de andere wandelpaden geel gekleurd. Belangrijk zijn de nummers van de wandelpaden, omdat de markering van de route met het logo van de Tiroler Höhenweg spaarzaam is.

Etappeplanning

In eerste instantie nam ik de etappeplanning uit het boekje over. Om de datum van terugkeer te bepalen had ik de eerste keer 1 reservedag voorzien. De tweede keer had ik twee reservedagen, maar daarmee hield ik teveel tijd over. Zeker omdat ik meer afstand aflegde dan gedacht in de oorspronkelijke planning. Dat leidde wel tot alternatieve overnachtingslocaties. Uiteindelijk heb ik het hele traject in veertien dagen gelopen.

in deze planning kwam ik tot totaal bijna 185 km

Waar beginnen?
Hoewel bij de Tiroler Höhenweg vaak aangegeven wordt dat hij van Mayrhofen (Zillertal, Oostenrijk) naar Meran (Zuid-Tirol, Italië) loopt, geeft dat een vals beeld. De in gidsjes beschreven route loopt van de Schlegeisspeicher naar Meran. Het Schlegeisspeicher-stuwmeer ligt met de bus een klein uur vanaf Mayrhofen. De eerste etappe begint bij die aanpak bij de bushalte in het centrum van het dorp.
Zelf heb ik er voor gekozen dat stuk naar de start van de Tiroler Höhenweg te lopen via de Berliner Höhenweg. Dan komt er ongeveer tweeënhalve dag bij. Het 'inlopen' via die extra etappes is direct volle bak, zie de link mijn verslag van de tweede dag.
Bij het passeren van de Tribulaunberggroep heb ik gekozen voor de noordelijke variant, die als minder inspannend werd aangemerkt in mijn gidsje. 

een nacht in een ponchotent was voldoende

Kamperen

De route gaat door natuurparken waar kamperen verboden is. Er zijn ook slechts beperkt mogelijkheden. De eerste poging had ik de tent voornamelijk voor noodsituaties meegenomen; bij veel regen of mist. De tweede keer volstond ik met een bivakzak en een ponchotent voor noodgevallen. Dat scheelde weer een kilo gewicht.

Lager van de Schneeberghütte

Hutten
De hutten hebben alle een prima inrichting en goede voorzieningen voor betaalbare prijzen tussen de 40 en 60 euro voor halfpension. Niet overal kun je warm douchen. Je moet zelf voor een slaapzak of huttenslaapzak zorgen. Dat is verplicht. 
Je moet er tegen kunnen om met meerdere andere mannen en vrouwen in een ruimte te slapen. Er zijn ook kleinere kamers, maar die moet je ruim van tevoren reserveren. Heb je niet gereserveerd dan kom je in het Lager. Meestal een grotere ruimte met ongeveer dertig matrassen. Ik had in augustus niet gereserveerd en had slechts 1 keer het probleem dat de hut vol zat. Toen ben ik doorgelopen.

Drinkwater
Bij de hutten kun je water tappen. 1 keer heb ik het uit een hooggelegen beek gehaald. Daar is een risico aan verbonden omdat het vee nog hoog op de almen vrij rondloopt.

Spinatknödel, het is weer iets anders

Voeding

Omdat het een huttentocht is kun je daar eten. Op sommige trajecten zijn er ook zogenaamde Gastwirt-schaften waar je prima kunt eten en drinken. Soms kun je er ook slapen. 
De hutten en Gastwirtschaften staan met speciale tekens op de kaart. In de paar dorpjes die je aandoet zijn kleine winkels. Zie mijn etappeplanning. Voor onverwachte situaties had ik twee Adventure food-maaltijden en twee muesli-ontbijten bij me.

Het weer
In juni heb ik mijn planning op het laatste moment omgegooid omdat er tien dagen regen werd aangekondigd op de website Wetterprognose Europa/Oesterreich die het weer bij de hutten geeft. Ik begon toen in Meran. Als je die website leest regent het bijna elke dag. Bij de tweede poging kwam ik er achter dat het helemaal niet zo nat is als je van die verwachtingen zou denken. Wel is er later in de middag of het begin van de avond in de zomermaanden regelmatig een onweer. Dan kun je dus beter niet op een hoge bergrug zitten. Iets om bij de dagplanning rekening mee te houden. Soms is er laaghangende bewolking of mist hoger in de bergen. Een kompas is dan handig om de goede richting te controleren; zie mijn blogbericht 'Mist en Kompas'.

Flora en fauna

Zoals gezegd loop je echt hoog in de bergen met veel rotsig terrein. Soms ook blokkenvelden. Regelmatig schrok ik bij blokkenvelden van het schelle alarmgepiep van de marmotten.
In de omgeving van de Trubulaunberggroep zitten verschillende kuddes met steenbokken, die jou van bovenaf in de gaten houden.

Fysieke prestatie
Met 9.000 stijgmeters en 10.000 meters dalen is het een pittige tocht. Voor mij als zwaar aan te merken. Vooral de etappe tussen de Gamshütte en het Friesenberghaus was lang en inspannend. De tocht tussen Gasthaus Hochfirst en de Zwickauerhütte kent een vermoeiend einde.

Deze markering zie je sporadisch

Markering

Markering met het eigen Tiroler Höhenweg logo zie je beperkt. Je moet het doen met de prima rood-witte strepen en het nummer van de wandelroute. Die staan hoog in de bergen waar bewolking kan hangen lekker dicht bij elkaar zodat je ook dan nog vrij eenvoudig je pad kunt vinden.

Cultuur
Onderweg biedt St. Martin am Schneeberg een mooie inkijk in de mijnbouw hoog in de bergen. Zowel de huidige hut als het nabije museum herinneren daaraan. Er zijn daar ook excursies in de mijngangen mogelijk. 
Eindpunt Meran is zeker de moeite waard om extra te verkennen. Naast het historische centrum met het goede winkelaanbod zijn er ook luxueuze thermen. 

Wandelaars en drukte

Van alle leeftijden. De nationaliteiten; een mix van Duitsers, Oostenrijkers, Italianen en Nederlanders. De Berliner Höhenweg is redelijk druk, waardoor een plek in de hutten niet gegarandeerd is. De Tiroler Höhenweg kent slechts een beperkt aantal wandelaars die deze route loopt. Hierdoor was er geen regelmatige ontmoeting met mede-trektochtlopers. Daar waar de omgeving aantrekkelijk is voor weekendwandelingen is het druk met gelegenheidswandelaars zoals de omgeving van de Tribulaun, Schneeberg en het Pfelderstal. 

Herinnering

De glijpartij in juni leverde twee angstige onbeheerste seconden op. Ook de passage van de Gstreinjöchl was op de grens van mijn capaciteiten. Toch zijn dit tezamen met de overnachtingen in een WO-II bunker en onder een ponchotent de herinneringen die er het meest uitschieten. 
Je kunt in een verslag niet al de panorama's beschrijven die je op een hoogte van boven de tweeduizend meter regelmatig laten stil staan en genieten. Ook het lopen over groene grazige almen zoals bij de Sattelbergalm en in de omgeving van de Obernberger See hadden een inpakkende bekoring. 

Gstreinjöchl

Maar deze Höhenweg wordt toch vooral gekenmerkt door het hoge landschap met hier en daar ruige rotsvelden en smalle Jochs. Dit was echt weer een uitdagend avontuur. Volgende jaar wellicht een tik minder hoog, steil en smal. De Tiroler Höhenweg zal niet snel uit mijn herinnering verdampen.

De dagberichten zijn aaneengeregen in een totaalverslag:

Verslag Tiroler Höhenweg 2018: Hoog wandelen in Tirol