Veluwe Zwerfpad: Fout rondje Hoenderloo - Woeste Hoeve - Hoenderloo

 Verboden Toegang

Zondag 8 maart 2026
18 kilometer gepland, 21,5 kilometer gelopen

toen we deze deur dicht deden dachten we vrij te zijn

Toegang verboden

Verboden Toegang, Toegang verboden, Eigen Terrein, Eigen Weg. Op een gegeven moment stonden we in een straal van 50 meter door wel vijf van dit soort bordjes omgeven. Het ging lang goed, maar het werd een dure en lange wandeling.

De heenweg liep over het officiële Veluwe Zwerfpad van Hoenderloo naar de Woeste Hoeve. Als je echter voor de afwisseling met Google Maps een andere terugweg plant dan kom je erachter dat de paden op je alternatieve retour wel bestaan, maar dat Google Maps geen melding maakt dat deze paden verboden zijn. Daar kom je pas kilometers verder achter. Ook kom je voor afrasteringen te staan die je niet verwacht. Wel hebben we zo delen van de Veluwe gezien die je anders nooit ziet. Maar het had een flinke prijs.

Hoenderloo

Trekvogelpad, Marskramerpad, Veluwe Zwerfpad, Klompenpaden en Trage paden, Hoenderloo is geliefd bij de padenontwerpers. Tijdens een wandeling met Frank was ik al een keer langs het mooie Helderingkerkje gewandeld. In de wandelgids van het Zwerfpad lees ik de achtergrond van die naam.

"Het dorp Hoenderloo is pas in 1813 ontstaan toen de schaapsherder Albert Brinkenberg hier een hut bouwde voor zichzelf, zijn vrouw, enkele kinderen en twee schapen. Omdat het op de grens lag van de uitgestrekte gemeenschappelijke grond van Otterlo en de Spelderholt nam niemand de moeite om ze weg te jagen. Toen het dorp in 1839 werd 'ontdekt' door dominee Heldring bestond het uit 24 huizen, de meeste niet veel meer dan een plaggenhut. Geschokt door de armoedige toestand zette de dominee zich in om hun situatie te verbeteren, waardoor het een echt dorp  werd met een waterput, een school en een kerk".

Heldringkerk in ochtendnevel

Gedreven door het lichter worden van de dagen staan we na een verkenningsrondje door Hoenderloo al om kwart over negen op een kleine parkeerplaats langs de Apeldoornseweg. Toepasselijke naam, want Apeldoorn is de gemeente waartoe het dorp behoort. Het contact met de Veluwe Zwerfpad wordt hersteld ter hoogte van de Heldringkerk en gaat direct over in een onverhard pad aan de noordrand van het dorp waar we langs verschillende natuurkunstobjecten verder trekken naar buurtschap de Krim.

Die noordrand van de Krim zet meteen de toon van de dag met glooiende weides bekroond door enkele mooie heuveltjes. Dat Hoenderloo een aantrekkelijke omgeving heeft is ook bekend bij bekende uitbaters als Landal. Volgens Wikipedia heeft het dorp in totaal vijftien campings, bungalow- en recreatieparken, restaurants en hotels. Voordat we echt het dorp verlaten, hebben we de verschillende voorbeelden mogen aanschouwen met aantrekkelijke recreatiehuizen.

Miggelenberg-Schenkenshul

Als we Landalpark Miggelenberg achter ons laten begint het betere boswerk. Met lange slagen maken wij kilometers over brede boswegen. We bewegen zowel horizontaal als verticaal. Op het meest noordelijke punt van deze dagroute zitten we boven 80 meter NAP.

Waarom we naar dat noordelijkste punt zijn geleid is ons niet duidelijk, want vervolgens gaat de route net zo makkelijk weer in zuidoostelijke richting. Dit keer is het doel wel duidelijk, de omgeving van de mooie natuurgebied Schenkenshul. Het mooist vinden wij de met pijpenstrootjes begroeide heuvel. Je moet zowaar echt een paar stappen vertraagd klimmen. Het uitzicht is mooi, vooral als je met de zon meekijkt. Jammer dat de bank bezet is.

Schenkenshul-Varenna-Fletcher hotel Victoria

De volgende vier kilometer trekken we eerst nog door de bossen van Schenkenshul en buigen na wat getwijfel af in zuidelijk richting door het Landgoed Varenna. Blijkbaar is de route iets verlegd, maar we houden ons vast aan de markeringen en komen na wat raar gezwalk zo toch weer op de rode lijn die op de kaart in mijn gids staat. 

Het is inmiddels drukker geworden. Wandelaars groeten elkaar enthousiast en ook vandaag zijn de mountainbikers weer goed geluimd. Lachend en zwaaiend reageren ze op een fototoestel in aanslag. Een mevrouw met beduidend langere benen verontschuldigt zich als ze passeert. Wij snappen het en hebben er vrede mee.

De lunch op het terras van restaurant Victoria smaakt uitstekend en brengt zittend in de zon in een entourage van kleine kamerhuisjes de rust die we zoeken. We hebben er al ruim 10 kilometer opzitten. Tot zover is het een uitstekende wandeldag.

Woeste Hoeve

Restaurant de Woeste Hoeve is gevoelsmatig vandaag ons keerpunt, het meest oostelijke punt van onze wandeling. Het is eigenlijk geen echt restaurant maar een soort evenementenlocatie. Vandaar onze lunch bij het Fletcher hotel 500 meter eerder.

Maar bij Woeste Hoeve, lezen we in de gids, is er meer aan de hand dan alleen een evenementenlocatie. Op de dag af 81 jaar geleden zijn hier 117 Nederlanders doodgeschoten door de Duitse bezetter. Het was een vergelding voor een aanslag twee dagen eerder op de leider van de SS, Hans Rauter. 

Het glazen monument herinnert aan de grootste fusillade uit de bezettingsperiode vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog. De slachtoffers kwamen uit diverse gevangenissen. Van een echtpaar bij het monument, waarvan de vrouw een familielid is van een van de geëxecuteerden, horen we dat haar oom al geruime tijd in de gevangenis zat door zijn verzetswerk. 'Lest we forget' en 'nie wieder' lees en hoor je op dit soort plaatsten. 'Laten we het niet vergeten', maar het geheugen is blijkbaar kort als ik naar het tv-journaals kijk.

Terugtocht

Bij het woord terugtocht kun je aan verschillende betekenissen denken. Wij denken aan terug naar de auto, terug naar huis. Betekenissen als aftocht, afmars of vlucht komen niet bij ons op.

De Woeste Hoeve is mijn bedachte keerpunt na 11 kilometer. Vandaar willen we in een rechte lijn door het bos terug richting Hoog Baarlo en dan de laatste kilometer naar Hoenderloo. In mijn planning is de terugweg een stuk korter dan de heenweg, 7 kilometer. Makkie.

Nog stil van het bezoek aan het monument lopen we terug naar de Woeste Hoeve om te beginnen aan de terugwandeling. Helaas komt die aanzet al direct achter het restaurant tot stilstand bij een bord Verboden Toegang. Om je te overtuigen staat erbij dat er met camera bewaakt wordt. Dat is even buiten de waard gerekend. Oké, dan gaan we terug naar de Oude Arnhemseweg voor het restaurant en lopen wat naar het zuiden op zoek naar een parallel lopende bosweg. Geen probleem. Zo bereiken we 400 meter verder de parkeerplaats 'Deelerwoud'. Nu weten we meteen waar we voor de volgende wandeling kunnen parkeren. Alles heeft een voordeel.

over het bospad van de Woeste Hoeve rechtstreeks naar Hoog Baarlo was de planning.
de rode lijn is het geplande bospad.

Voor de zekerheid kijken we ook nog even op een fietsknooppuntenkaart, want mijn gids heeft maar een beperkte bedekking van het gebied waar we doorheen willen. Maar met de zon in het zuiden hoeven we die alleen maar aan onze linker hand te houden om naar het westen terug te lopen. Zo nodig kijken we even op Google Maps.

En inderdaad even voorbij de parkeerplaats 'Deelerwoud' gaat er een smal pad het bos in, globale richting west. Of is het toch iets meer zuidwest? Dat corrigeren we wel als we verderop een bospad meer naar het westen vinden. Gelukkig gebeurt dat en over een brede stevige bosweg gaat het prima snel de goede kant op. (zie de blauwe lijn op het kaartje). We passeren nog een tweetal huizen voordat we over een wildrooster het bos dieper intrekken. De eerste kilometer zit er alweer op, dat gaat goed. Tot onze opluchting komen we ook verschillende wandelaars tegen in dit toch wat stillere bos.

Helaas gaat het vermaledijde pad toch niet rechtdoor. Bij een bosperceel en een afrastering buigt de bosweg af naar het zuiden. We zijn inmiddels 2 km op de weg terug. Dan nog maar een keer kijken of er verder weer een pad de goede richting op gaat. We passeren weer enkele andere wandelaars. Een paar honderd meter zuidelijker verschijnt er een bord met de niet verwachte boodschap dat de doortocht over dit pad verboden is. We zien nu dat nieuwe wandelaars uit een ander deel van het bos komen. Niet de richting waar wij naar toe willen. Weer helemaal teruglopen naar de Woeste Hoeve schrikt ons af. Wat een domper. Dan maar wat verder zoeken op verboden terrein. 

500 meter verder zien we in de verte vage silhouetten van edelherten. Gelukkig ook een dubbelspoor rechtsaf de goede kant op zodat we de herten niet hoeven te storen. Het tractorspoor duikt helaas na 200 meter een bosweide in waar wij geen belangstelling voor hebben. Wij willen naar het westen. Vaag is er nog een spoor te ontwaren. Doorlopen maar. Gadegeslagen door een aantal reeën vervolgen we onze weg. Balen als we tegen een stevige omheining aanlopen. Met enige voorzichtigheid kunnen we ons tussen het onderste vlechtwerk en de bovenliggende prikkeldraden doorwurmen. Aan de overkant lonkt een duidelijk bospad de goede richting. Mooi.

Wat minder mooi is de aanwezigheid van twee boa's op honderd meter afstand die zodra ze ons zien in hun wagen stappen. In geen velden of wegen een mens te bekennen in dit stille gebied en wij treffen twee boa's. Het duurt niet lang voor de wagen ons inhaalt. Of we maar willen stoppen. Ons verhaal over verdwalen wordt wel geloofd, "maar u bent echt aan alle kanten op verboden gebied". Ze moeten ons bekeuren, 110 euro. Of Judith zich kan legitimeren.  "Euh, nee". Ik gelukkig wel. Voor ik hem mijn kaart overhandig vraag ik eerst de weg naar Hoog-Baarlo. "Die zal ik u straks na de bekeuring uitleggen". 

Balen, maar ze doen hun werk en blijven vriendelijk en correct. De Boa's vinden dat we het sportief opnemen. Misschien ook een soort onnozelheid van onze kant. Judith vraagt nog of ze een foto mag nemen van zijn uitrusting. Na de formele afhandeling legt de boa uit hoe we in Hoog-Baarlo komen.

de zon schijnt nog wel

Gelukkig hoeven we niet terug. Alles heeft een voordeel al moet ik dit keer wel diep zoeken. Zeker als we al verder wandelend bedenken dat die 110 euro wellicht per persoon is. Nog niet teveel aan denken. Eerst maar eens de beloofde uitgang van ook dit verboden gebied vinden. We volgen de aanwijzingen en raadplegen Google Maps. 40 minuten later verlaten we het Deelerwoud. Een zucht als het hek ook echt open gaat en we de klink aan de 'vrije' kant terugkantelen.

Eerst maar een rust aan de rand van een pad, de Hoenderloseweg, met zicht op een golvende weide. Het ziet er hier on-Nederlands uit met in de verte een witte villa op een heuvel. Prachtig. Nu we er toch zijn ook nog wel van genieten. Even later passeren we villa Deelerzicht. Er volgen nog enkele woningen tot we weer tegen een hek aan lopen. Dit keer kunnen we zonder problemen de afsluitende ketting losmaken en de hekdeuren passeren. Voor de derde keer verboden toegangsbordjes. Maar nu voor het gebied waar we net vandaan komen. We liepen dus nog steeds op verboden gebied. Dit is wel een heel verboden doorsteek geweest. 

De laatste kilometer van Hoog-Baarlo naar de auto bij Hoenderloo gaat langs de drukke  N804. De pas zit er goed in met die herrie om je heen. Onze auto staat nog net als vanochtend geparkeerd naast een soort Boa-auto van Staatsbosbeheer. Zo'n auto roept nu andere gevoelens op. Thuis eten we de rest van ons lunchpakket op. Veel trek in het avondeten hebben we niet meer. We nemen nog maar een boterham. We moeten sparen.

Zie al mijn wandelingen in Nederland