Heuvelrughike: Wandelen van Soesterberg via Pyramide van Austerlitz en Maarn naar Doorn

 Midwinter lentedag

Zaterdag 17 januari 2026

± 19 kilometer, 11 graden, volop zon

Pyramide van Austerlitz halverwege deze etappe

Zonwandelen tussen de laatste sneeuw

Vorige week liepen Judith en ik nog te stampen en te hijgen door de dikke laag sneeuw op het Caitwickerzand bij vier graden onder nul. Een week later is bijna alles weggedooid. Hier en daar nog wat laatste dampende hoopjes ijssneeuw die de avond niet gaan halen. Heerlijk was het vandaag in de ononderbroken zonneschijn tussen Soesterberg en Doorn.

Nieuwe route

In voorbereiding op mijn jaarlijkse trektocht, dit jaar de Baltic Forest Trail in Litouwen, ben ik weer op zoek gegaan naar nieuwe paden in Nederland. Liefst niet te ver van huis. De uitkomst is dat de eerste vijf trainingen dit jaar gaan over de Heuvelrughike. Deze nieuwe route over de Utrechtse Heuvelrug is met veel enthousiasme samengesteld door Marianne Wildenberg, die al wandelend van het landschap wil genieten. Dat past geheel bij mijn benadering. Niet blind marcheren voor de kilometers, maar rustig aan genieten. Meer dan gebruikelijk beschrijft Marianne in de bijbehorende gids wat je zoal aan interessante geschiedkundige objecten onderweg passeert. Verder bevat het boekje een mini-veldgids met de typische planten, bomen en dieren in dit gebied.

een globaal overzicht gekopieerd uit de wandelgids

De route begint bij de haven van Huizen, de noordelijkste punt van de Heuvelrug. Door het Noord-Hollandse Gooi loopt je naar Hilversum waarna je de provincie Utrecht betreedt en via Soesterberg, Doorn, Amerongen naar de Grebbeberg bij Rhenen trekt. Een totale afstand van 95 kilometer. 

Uitdagend is het ontbreken van markeringen. Je moet zelf je weg vinden met behulp van de kaartjes en beschrijvingen. Ik beperk mij tot de kaartjes. Die snap ik beter dan beschrijvingen.

De wandelgids kost € 17,95 en is online te bestellen bij Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig, ISBN: 978-90-76092-18-8. Inmiddels zijn er al twee drukken uit.

Derde etappe als eerste

Hoe je naar de verschillende startpunten kunt reizen staat ook beschreven in de gids, evenals de terugkeer vanaf de eindpunten. Dus ik had al uitgedokterd hoe ik in Huizen zou komen en vanaf het eindpunt bij Hilversum terug naar huis. Makkie, iets meer dan een half uur voor mij. Alleen niet meer toen ik de avond tevoren mijn reis op de 9292-Reisplanner controleerde. Anderhalf uur was de uitkomst. Een vreemde omweg via Utrecht werd aangereikt. Net in dit weekend reparaties aan het spoor in de omgeving van Baarn. Twee keer anderhalf uur reistijd zo vlak bij huis. Oké, plan aanpassen. Toch net iets meer dan een half uur heenreis, maar nu naar Soesterberg. We beginnen gewoon met de derde etappe.

Met logee Senna van start bij Kontakt der Kontinenten
ten oosten van Soesterberg

Soesterberg

Vanaf startpunt Kontakt der Kontinenten neem ik direct een andere route dan Marianne Wildenberg voor ogen heeft. Niet de rust genomen om de beschrijving bij de kaart te lezen. Door de tuin van het Kontakt bereik ik de parkeerplaats van Thermen Soesterberg. Daarna op gevoel naar het beoogde bospad langs het bos van Landgoed De Oude Tempel. Met wat kriskrassen door de wijk waar in de Koude Oorlog het Amerikaanse luchtmachtpersoneel woonde bereiken we het fietspad dat we niet meer loslaten tot de overgang over de A28. De eerste 2,5 km zijn alweer gepasseerd en tot zover geen schokkende vergezichten. De wand aan mijn linker hand houdt zowel geluid als zicht tegen.

Kozakkengeluiden

Tot mijn en Senna's opluchting mogen honden in het gebied van de Kozakkenput loslopen. Ik ben hier meer geweest maar de eigenlijke Kozakkenput heb ik nog nooit gezien. In de aantekeningen van Marianne Wildenberg lees ik dat hier in de Napoleontische tijd 18.000 man waren gelegerd waarvoor wel dertig waterputten zijn  gegraven. Zo ook waren er Kozakken in Franse dienst. Het gebied was hier toen nog open en bestond uit heide, weides en zandverstuivingen.

 

Met wat afslagen over bospaden die je goed moet tellen in combinatie met een beetje gevoel voor afstand nader ik het punt waar die Kozakkenput op mijn kaart staat. Voorlopig zie ik niets maar hoor wel stemmen. Verder onderzoek brengt mij aan de rand van een diepe kom waarin een familie gezellig hun honden uitlaat. Aardig om te zien, maar geen water. Die Kozakken moeten de volgende keer flink verder graven. Ach, laat ze maar in eigen land blijven. Dat is beter voor iedereen. Ze waren begin negentiende eeuw ook al vanwege hun wilde gedrag uit de stad Utrecht verdreven.

Kozakkenput

Wallenberg

Het volgende herkenbare doel wordt de put en voormalige hofstede Wallenberg. Met de kaart in de hand zigzaggen Senna en ik door het bos. Regelmatig staan we stil om te controleren of de kaart en de werkelijkheid nog overeenkomen. Eigenlijk sta ik meer stil en komt Senna met stokken aan sjouwen die ik dan richting de zon moet gooi. We hebben geen haast en in die laagstaande zon is het hier goed toeven.

Zonder omlopen bereiken we de omwalde heide rondom een vierkante beukenhaag. Het informatiebord legt uit dat in 1797 de Fransman Jean Maurice d' Amblé hier een boerderij bouwde. Hij was als protestant zijn land ontvlucht op zoek naar godsdienstvrijheid. Een paar jaar later deed hij zaken met zijn oude landgenoten. Hij ruilde zelf gemaakte producten voor paardenmest om het land te bemesten. Toen de Franse soldaten vertrokken heeft ook hij deze arme gronden verlaten. De put die ik zie zou van hem zijn geweest. Ik geloof alles. Het omhaagde vierkant stelt zeker de woning voor.

de omwalde heide bij Wallenberg

HZB

Er volgt een aangename voortzetting van de tocht over bospaden en langs verschillende kleine heitjes waar ik nog nooit ben geweest. We passeren de Grensweg tussen Zeist en Woudenberg. Een vrouw met hond en rugzak is zo te zien bezig met een echte meerdaagse hike.  Ze houdt afstand van mij en Senna. Van wie het meest weet ik niet. Wij gaan door en steken de Oude Driebergseweg over. Dat deze bospaden namen hebben weet ik nu pas via Google Maps.

Op die Oude Driebergseweg laat het kaartje ons een smal pad in slaan dwars door de zonbeschenen sneeuwmist. Prachtig. Over dit pad draaien en keren we van links naar rechts om aan het eind zicht te krijgen op het hoogtepunt van de wandeling, de Pyramide van Austerlitz. In de gids lees ik dat in 1804 de commandant van de hier gelegerde Franse troepen, generaal de Marmont, een project verzon om zijn mannen te 'inspireren en te motiveren'. Ze mochten een pyramide maken op een van de hoogste punten, de Botterstop. Pyramides had hij gezien tijdens de veldtocht met Napoleon in Egypte. Binnen een maand werd er een 36 meter hoge bult opgetrokken met er bovenop een houten obelisk. In mijn militaire tijd noemde ze dit hzb; 'houdt ze bezig'. Tijden veranderen.

Buitenlunch

De Pyramide heb ik al verschillende keren gezien. Van dichtbij tijdens wandelingen en hardlooptrainingen. Van veraf lang geleden tijdens oefeningen op de Leusderhei waarbij hij soms als oriëntatiepunt diende. We houden niet stil en gaan vol verwachting naar het gelijknamige restaurant een paar honderd meter verder langs de Zeisterweg. Hier wordt de pyramide pas echt uitgebaat; een restaurant, een snackbar, een speeltuin, een klein museumpje. De parkeerplaats staat aardig vol. Er lopen verschillende groepjes van en naar de pyramide, er spelen kinderen op eigen toegang in de speeltuin, maar het uitbaten gebeurt niet op zaterdag, maar op zondag. Lekker lunchen hier.

Dan maar een plek zoeken op een van de lege natte banken. Wel in de zon, dat scheelt.

Den Treek-Henschoten

Niet lang duurt de buitenlunch. Toch iets uitgerust steken we even later de Zeisterweg over en zetten aan de borden te zien de tocht voort binnen het landgoed Den Treek-Henschoten. Al sinds de Oude Driebergseweg lopen we binnen dit enorme natuurgebied van de familie De Beaufort. Tussen de Zeisterweg en Maarn passeren we verschillende huizen die prachtig zijn neergezet op de verhogingen van de Heuvelrug. Allereerst een soort theehuisje, de Koepel van Stoop. Blijkbaar ooit in 1840 bedoeld als paviljoen in de tuin van een landhuis. Dat paviljoen is gelukt, het landhuis is er nooit gekomen.

Het pad volgt over een kilometer de glooiing van de Heuvelrug en loopt van de heuvel De Laagt naar de heuvel De Hoogt. De overeenkomst is dat op beide heuvels een huis is gebouwd met een uitgestrekte weide als uitzicht. Op de Laagt het betrekkelijk kleine Berghuisje en een kilometer verder het imposante landhuis De Hoogt.

Het Berghuisje op heuvel De Laagt

Landhuis De Hoogt

Het huis De Hoogt werd in 1908 in opdracht van een zoon van de familie De Beaufort gebouwd. In de gids lees ik dat het gebied toen nog zo open was dat hij vanuit zijn huis uitzicht had op het huis van zijn ouders, Huize Den Treek, hemelsbreed 5 km richting Leusden. Blijkbaar kon je vanaf dit hoge punt ook uitkijken over de Gelderse Vallei.

Maarnse Berg
Senna en ik lopen om een groot deel van de weide voor De Hoogt. Aan de schaduwzijde dampt de wegsmeltende sneeuw. Een mooi gezicht in de winterzon. Ons volgende herkenningspunt wordt de onderdoorgang van de A12 en de spoorlijn. Vlak voor Maarn doorkruizen we een verschijnsel dat om zich heen grijpt, een kabouterbos. Senna kijkt er niet van op, omdat ze thuis in het bos bijna dagelijks ook al door deze gnomen wordt aangestaard.

Vlak voor de onderdoorgang van de A12 kijk ik nog even met bewondering naar een prachtige villa tegenover de "Heilige Theresia van het Kindje Jezus Kerk". 

De villa is een stuk mooier dan de kerk, maar heeft waarschijnlijk een kortere naam.

Na de onderdoorgang van de spoorlijn en de snelweg maakt de route een zwenk naar het westen om je te laten genieten van het natuurgebied dat is ontstaan in een zandafgraving, Zanderij Maarn, of voor locals het Maarnse gat. Het verdwenen zand is gebruikt voor de aanleg van spoorlijnen. Het enorme gat ziet er aantrekkelijk uit, maar is verboden voor honden. Dat bespaart ons een flinke afdaling en klim omhoog. Vanaf een uitkijkpunt dan maar een foto naar beneden.

De belangstelling gaat sowieso de laatste kilometer uit naar het horeca teken op mijn kaart. Even zitten op een echte stoel met een kop koffie zal een oppepper zijn voor de laatste kilometers. Het blijkt restaurant Onder de Pannen op Vakantiecentrum de Maarnse Berg. Hoewel wij niet komen dineren mogen we gelukkig rustend in de openhaardhoek de appelgebak met cappuccino verteren. Prima gastvrijheid. Zelfs Senna gaat er even bij liggen. De kilometers brengen ook rust in het hondenlichaam.

Doorn

Na de rust gaat deze natuurwandeling onverdroten verder met een prachtige start langs een golvende weide en een kleine omweg over de Stamerense Heide. Beide voldoende mooi om verschillende keren voldaan over uit te turen. De betere momenten van een wandeling.

Stamerense Heide

Van de busmaatschappij weet ik dat de bus bij halte Drift om 23 en 53 over het uur vertrekt. Hangen bij een bushalte vind ik een crime. Zeker na zo'n mooie tocht in de zon. Dus als ik vanuit Stameren een rechtstreeks bospad neem naar de straat Drift kan ik misschien nog net die van 14.23 halen. Naarmate Doorn dichterbij komt gooi ik er ook wat stukjes looppas tegenaan. Senna kijkt mij vragend aan, maar zegt niks. Met nog een marge van acht minuten bereik ik de bushalte. Die marge wordt ineens verlengd als ik in het bushokje een heel ander schema zie; eenmaal per uur om 45 over. Mooi waardeloos. Ik schiet een wachtende jongen aan. "Nee, de bus komt over twee minuten. Ze hebben het nieuwe schema nog niet opgehangen." Ik draai mij om en daar is de bus. Met welk schema ik 30 seconden later wegrij weet ik niet, maar de speedmars is niet voor niets geweest. Prima hike op deze Heuvelrug.

Zie al mijn wandelingen in Nederland