Graafschapspad: Wandelen Rondje Lochem - Barchem - Lochem

Bergland Lochem

Woensdag 18 februari 2026

14 kilometer, 5 graden, gevoelstemperatuur tussen 0 en 5 graden

op weg naar de bergen

Bergetappe

Na een aanloop vanuit het vlakke Lochem zullen wij vandaag de bergen in trekken. Twee bergen met er tussen een dal. Na de bergen een afdaling voor een rust in een berghut bij het dorp Barchem. Op de terugweg zullen we het bergland omtrekken en via het laagland bij buurtschap Zwiep terugkeren in ons basiskamp bij de Jumbo in Lochem. 

Lochem

Met het parkeren bij de Jumbo aan de Prins Bernhardweg was de terugkeer op het Graafschapspad snel gevonden. Binnen no time waren de roodgele markeringen weer in beeld om de winkelstraat naar de kerk te vinden. Wel in deze Molenstraat voor het thuisfront even een foto-stop gemaakt bij een lijstenmakerij met borduurwerk. 

Omdat we de kerk al kennen van de vorige wandeling laten we ons daarom bij de naastgelegen Bierstraat niet afleiden en slaan meteen af naar Het Ei. Alleen al voor de straatnamen wil je naar Lochem. Het gaat snel. Binnen tien minuten betreden we de wijk Berkeloord aan de oostkant van de gemeente. Hier neemt ons tempo af omdat wij ons vergapen aan de ruime vrijstaande villa's, ten dele uit het begin van de vorige eeuw en hier en daar nog meer opgefleurd met moderne rechthoekige woonpaleizen van enorme omvang.

Hoeveel mensen wonen er in dit soort kasten vragen wij ons af. We wachten niet op het antwoord. Je kunt hier ook voor verschillende dienende functies je kennis en kunde verrijken zoals voor de functie van burgemeester of butler. Frank probeert zijn vaardigheid voor het ambt te verhogen op een soort burgemeesterbank. Maar bij de opleiding voor butlers schiet onze dienstbaarheid te kort en melden we ons niet aan.

Op weg naar de bergen

Met het verlaten van de wijk Berkeloord verandert de blik op het landschap. Omzoomd door hoge eikachtige boomstammen bereiken we over een smal pad het buitengebied. In eerste instantie zelfs nog pal langs de Berkel met aan de overkant het indrukwekkende Kasteel De Cloese.

Het dal van de Berkel verlaten we om langzaam de eerste meters te klimmen. Over een inmiddels onverhard pad bereiken we bij de Hoge Enk de open velden. We zitten daarmee al bijna op 25 meter boven NAP. De aangekondigde gevreesde winterse oostenwind valt op deze hoogte nog mee. Maar hoe zal dat zijn als we dichter bij de Lochemse Berg komen?

al bijna op 25 meter boven NAP op de Hoge Enk

Tot ons geluk buigt de route af en gaat niet recht de Lochemse Berg op maar voorlopig nog langzaam stijgend een kilometer parallel aan de berg over de Hoge Enkweg. Je bent er dan nog niet want de bergtop ligt verscholen in het bos.

ja, je bent er nog niet. je moet nog verder omhoog

Bij het naderen van het bos overstijgen we de 30 meter grens en moet er meer kracht geleverd worden om het bergbos binnen te dringen. Het blijft nog zeker 500 meter klimmen voordat we de 45 meter hoogtelijn hebben bedwongen. Tot ons geluk gaat de route niet langs de bergtop anders hadden we nog bijna 5 meter hoger moeten doorbeuken.

Kale Berg

De volgende berg op deze alpiene dag draagt de naam Kale Berg. Dat belooft wat! Beelden van gure winden zoals op de Mont Ventoux roept alleen al de naam bij ons op. Eerst maar de afdaling van de Lochemse Berg en een oversteek van het dal naar de Witte Wijvenkuil aan de voet van de Kale Berg.

Doorkijk naar het dal tussen de Lochemse Berg en de Kale Berg

De afdaling valt mee en biedt enkele mooie doorkijken naar de lager gelegen almen. Enig oponthoud biedt een korte discussie over onze exacte locatie op het bergpad. We komen echter zonder problemen op het correcte punt op de flanken van de Kale Berg.

terugblik over het dal naar de Lochemse Berg

de eerste stappen in het bos van de Kale Berg ter hoogte van de Witte Wijvenkuil

Witte wijvenkuil

Sinds het pleistoceen is de Kale Berg wat minder kaal. Eigenlijk blijkt hij volledig begroeid met bomen en wordt de grootste uitdaging gevormd in het vinden van de juiste afslag op het bospad. Die afslag mag niet gemist worden anders passeren we de berghut. Alles komt goed en tegen 12.00 uur zijn wij voldoende afgedaald om ons ingeroosterde rustpunt te betreden dat in dit dal bekend is als Koffie & Eethuis De Kaleberg.

Barchem

De service in De Kaleberg is snel en vriendelijk. Binnen een paar minuten staan de Cappuccino's en Apfelkuchen voor onze neus. Prima dal hier aan de Barchemse kant. Een half uur later gaan we er weer tegenaan. Alleen dit keer eerst naar ons keerpunt van vandaag, het centrum van Barchem bij de kerk.

Het is goed dat we al buiten het dorp hebben gepauzeerd want de overige horeca in de buurt van het centrale kruispunt maakt een afwerende houding. Misschien zijn ze nog aan het bijkomen van de carnaval? Voldoende aanleiding om de verkeerde richting in te slaan, in plaats van de richting Borculo meteen maar op weg naar Ruurlo. Het uitblijven van de gewenste zijstraat noopt naar een heroriëntering en terugkeer naar de kerk. Bij de gewenste Soerinkweg nog snel een foto van het voormalige tramstation van Barchem en daarna meteen links af op weg naar de noordelijke bosuitgang van Barchem.

Lochemse laaglanden

Lochem is een flink uitgestrekte gemeente; vanaf de IJssel bij Epse-Gorssel-Eefde in het westen tot Barchem en Zwiep halverwege Lochem-Borculo in het oosten. Hemelsbreed ongeveer 23 km. Niet gering. Bij terugblik op onze wandelingen op het Graafschapspad liepen we met uitzondering van enkele kilometers in Zutphen tot nu alleen in de gemeente Lochem. Dat Lochem heeft naast enkele bergen voornamelijk laagland. Voor onze terugkeer naar het basiskamp kiezen wij voor een omtrekking door het oostelijke laagland in de gemeente.

in de buurt van Zwiep zicht op de glooiingen rondom de Lochemse Berg

Na het doorkruizen van het bos ten oosten van Barchem over de Soerinkweg verlaten wij het Graafschapspad en beginnen aan een eigen route terug naar Lochem. Dat begint meteen mooier dan vanaf de kaart vermoedt. We steken rechtdoor over de onverharde weg Rammelgoor die pal langs een nieuw natuurgebied in ontwikkeling loopt. Mooi. En het blijft mooi. Langs verschillende kleine bosgebiedjes bereiken wij het buurtschap Zwiep terwijl wij aan onze linkerhand zicht houden op de glooiingen rondom de Lochemse Berg.

aankomst in Zwiep

Een paar honderd meter verder verlaten we de harde kern van het buurtschap al weer. We blijven op de Zwiepseweg en nog geen kilometer later staan we opnieuw voor Kasteel De Cloese. Daarmee komt een eind aan de verkenning en doorkruising van de bergstreek van Lochem. We weten nu zeker dat we goed zitten om over de eerder belopen straten terug te keren naar centrum Lochem waar de auto zonder parkeerbon wordt teruggevonden bij de Jumbo. Goed geregeld hier. Wij komen hier terug. De volgende keer zetten we de verkenning van de Achterhoek voort vanuit Barchem, gemeente Lochem, naar Borculo gemeente Berkelland. Laat maar komen.

Zie al mijn wandelingen in Nederland