Heuvelrughike: wandelen van Doorn naar Leersum zuid

Geforceerde verlenging

Dinsdag 14 april 2026

± 20 kilometer, 14 graden, zonnig

deze berekende boom laat zich gebruiken als influencer
helaas heeft hij weinig volgers

Geforceerde verlenging

Het officiële eindpunt van de derde etappe van de Heuvelrughike ligt in de gids van Marianne Wildenberg bij de VVV van Amerongen, bij de ingang van het kasteel. Maar ik heb een nieuwe rugzak en wil als try-out de derde en vierde etappe in een tweedaagse tocht aaneengesloten wandelen. Daarom zoek en vind ik een bijpassende overnachtingsplek in de vorm van natuurkampeerterrein Klein Groenbergen aan de zuidrand van Leersum. Een afwijking van het einde van de route de andere kant op, maar daarmee blijft de afstand gelijk, 19 kilometer. Althans dat denk ik tijdens de voorbereiding.

rugzak gereed voor maiden trip

Het leek zo makkelijk; pak je nieuwe rugzak, stap in de bus, rijd naar het busstation en met een overstaptijd van 15 minuten neem je een andere bus naar de bushalte tegenover het Maarten Maartenshuis bij Doorn waar de derde etappe van de Heuvelrughike begint. Slechts 1 uur zal het in beslag nemen. 

De realiteit dicteert vandaag echter anders. Al bij het ontsnappen uit het eigen dorp gaat het fout. De 200 meter naar de bushalte gaan geheel volgens plan, de eerste 500 meter rijdt de bus normaal. Daarna houdt het op. We staan in een file die nauwelijks beweegt, een van de twee uitgaande rijbanen is afgesloten, alles wordt over één baan geperst. Nog voordat ik de dorpsgrens ben gepasseerd is de 15 minuten overstaptijd weggesmolten en die vervolgbus gaat maar 1 keer per uur, tijd voor plan B.

In een oud plan wilde ik in het weekend gaan lopen. Dan stopt er geen bus bij het Maarten Maartenshuis en staat de dichtstbijzijnde bushalte 1300 verder langs de Doornse Drift. Over dus naar dit alternatief. Alleen vertrekt deze bus weer 15 minuten later en maakt verschillende omtrekkende bewegingen door Utrechtse regio's om in Doorn te komen. Drie kwartier verder stap ik uit op de Drift en begin aan de aanloop. Geheel warm gelopen passeer ik ruim een uur later dan oorspronkelijk gepland het Koetshuis van Landgoed Zonheuvel. De derde etappe kan beginnen.

koetshuis Landgoed Zonheuvel

Rust en concentratie

Alles heeft een voordeel, nu schijnt de zon al iets krachtiger en kan mijn jas uit. Vanochtend bij vertrek was het nog 5 graden, nu ruim boven de 12. Net buiten Zonheuvel wordt mijn tenue aangepast en duik ik het stille en vooral fluweel groene bos in. Heerlijk deze rust, een genot om echt in op te starten. Prachtig.

Op deze Heuvelrughike zijn geen markeringen en moet je zelf je weg vinden met behulp van een SNP-app of aan de hand van de kaarten in de gids. Ik vind dat ik kan kaartlezen dus zoek ik al speurend mijn weg. Dat valt in dit mooie bos richting Huis te Maarn niet mee. Regelmatig sta ik stil om mij te oriënteren en de route op mijn kaart te herkennen in de echte omgeving. Het tempo ligt daardoor niet hoog, maar beter langzaam goed dan snel faut. En zo heb je ook tijd om na te denken over wat mensen via bomen in de bezinningstuin je aanreiken.

Huis te Maarn

Ontmoetingen op een rits van landgoederen

Het is bijna halftwaalf als ik naar de boswachter zwaai die over de zichtas van het landhuis naar het noorden rijdt. Vervolgens sta ik een tijdje te praten met een enthousiaste jonge vrouw die geïnteresseerd is in mijn uitrusting, waarom ik met een zware rugzak loop en het graag zelf ook een keer wil proberen. Samen met haar hond. Ze is goed getraind, wandelt elke dag, wat houdt je tegen?

Ik ga weer om mij heen zoeken naar het bospad om Huis te Maarn te verlaten. Mijn volgende doel wordt uitkijktoren De Kaap. Deze bossen, de Kaapse Bossen, waren ooit het bezit van een vermogende familie. In een fietsboekje over Utrechtse Buitenplaatsen lees ik;

De naam Kaapse Bossen is ontstaan door Hendrik Swellengrebel die dit bosgebied in het midden van de 18de eeuw aankocht. Hij was 38 jaar in dienst van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C.), waarvan 12 jaar gouverneur van de Kaapkolonie in Zuid Afrika. ‘Kaapse Hendrik’ keerde in 1752 terug naar Utrecht. Hier kocht hij in Doorn het landgoed Schoonoord met het daarbij gelegen bos. Deze deden hem zozeer aan de Savannes in Zuid Afrika denken dat hij het gebied ‘Kaapsche Bosschen’ noemde.

uitkijktoren De Kaap

Zonder fout te lopen weet ik de toren te vinden. Het is er al druk op deze dinsdagochtend. Allemaal leeftijdsgenoten waarvan de meesten de zitplank van de belendende picknicktafel hoog genoeg vinden. Maar sommigen wagen zich aan de klim voor het beloofde uitzicht over de bossen naar de Domtoren van Utrecht.
Ik negeer zowel de picknickbank als de toren, er wachten nog genoeg kilometers. 500 meter verder neem ik wel de tijd voor een lunchpauze niet ver van het poortgebouw van landgoed De Ruiterberg. Daar ontmoet ik opnieuw de jonge vrouw van daarstraks. We kennen elkaar nu en zwaaien. Ze wenst mij veel plezier bij de Leersumse Plassen.

poortgebouw van landgoed De Ruiterberg

Van de route mag ik zelfs de poort passeren en over het buitengebied van het landgoed naar de top van de Ruiterberg stijgen. Het is goed dat het er in de gids bij staat anders had ik het niet geweten. Hij is zelfs minder opvallend dan de grafheuvel die ik later omtrek. 

de top van een Nederlandse berg, De Ruiterberg

Meest uitdagend op het tussenliggende stuk is een dwaaltocht over Vakantiepark Bonte Vlucht. Met een flinke rugzak sluipend tussen vakantiehuisjes vervolg ik mijn weg met de gids opengeklapt in de hand. Waar is het grindpad waar ik rechtsaf moet volgens de tekst? Gelukkig is het er rustig op deze doordeweekse ochtend in april anders loop je mooi voor joker. Een niet zo snuggere joker. 

Op een ander punt dan de bedoeling verlaat ik het park en ga op gevoel over smalle bospaadjes in oostelijke richting. Dat gaat goed want ik zie door de bomen een aantal grote gebouwen in volle renovatie, dat moet AZC De Hoogstraat zijn maak ik op uit de routebeschrijving. De gebouwen kan ik ook op de kaart vinden en daarmee mijn dwaling corrigeren en terugkeren op de route. Bij de grafheuvel die ook op mijn kaart staat komt alles weer bij elkaar en keert de rust terug. Prima, daar zijn die heuvels ook voor bedoeld.

Een halve kilometer voor de onderdoorgang van de Maarsbergseweg kom ik op het Let de Stigter fietspad alweer een dame tegen. Nu een van 70+ die ik kan bijhouden. Ook zij vraagt naar het waarom van mijn grote rugzak. Zelf traint ze om in een aaneengesloten trektocht het Pieterpad te lopen. Ze wil genieten van de wisseling van de landschappen tussen de Waddenzee bij het Groningse Pieterburen en de glooiingen bij de Zuid-Limburgse Pietersberg. Dat gaat zeker lukken weet ik uit eigen ervaring samen met Judith. Ik wens haar veel wandelplezier wanneer ik bij het bereiken van het Leersumse Veld mijn rugzak rust geef tegen een routepaaltje. Rustig aan bij zijn kennismaking met de wandelwereld en met mijn rug.

Leersumse Plassen

Anders dan vorig jaar maart over het Utrechtpad gaat de Heuvelrughike aan de zuidzijde, de heizijde, langs de westelijke Leersumse plas en pas halverwege naar de noordoevers van de oostelijke plas. Kronkelend gaat de het mooi over de hei steeds dichter naar de oever of wat daar nog van over is.

Want wat ook verschilt is de waterstand, vorig jaar water tot vlakbij het wandelpad, nu gekrompen plassen. De westelijke plas laat zich pas zien als ik er pal naast loop. Hier en daar is het water teruggetrokken naar moerasachtige ondieptes.

hier moet je niet in lopen

Ook de veel grotere oostelijke plas is duidelijk minder gevuld dan vorig jaar. Toen stonden veel omringende bomen met hun enkels in het water. Nu gaan ze zo te zien al vroeg een droog seizoen tegemoet. Nog even en je wandelt hier over savannen.

maart 2025

april 2026

april 2026

Ginkel en Zuilensteinse Bos

Ik laat de plassen achter me en begin aan een lange doorsteek naar landgoed Zuylestein tussen Amerongen en Leersum. De route is dezelfde als vorig jaar op het Utrechtpad en zonder veel op mijn kaart te letten volg ik die markeringen. Dat gaat goed tot halverwege de Ginkel. Op deze zwaar vergrasde heide, het lijkt wel groeiend hooi, moet ik flink improviseren en afsnijden om het goede punt aan de zuidzijde te bereiken.

Ginkel

Mijn benen verlangen naar een rust. Ze beginnen de 18 km met rugzak te voelen. Deze training is echt nodig. Maar de zandstroken ten zuiden van de Ginkel zijn blijkbaar populair, elke bank is bezet. Dan nog maar wat doorlopen voor een geïmproviseerde ligpauze op mijn voorruit-antivriesdeken langs een stil bospad ergens in de Zuilensteinse Bossen. Nog 5 kilometer.

Met wat gokken, kijken naar de stand van de zon en toch ook even naar de stand van Google beklim ik de laatste berg van de dag, de Zuilensteinse Berg. Als de wandeling maar lang genoeg duurt begin je begrip te krijgen bij de betiteling 'berg'.

Niet zonder opluchting kom ik redelijk goed uit bij de weides ten oosten van Leersum, die mij weer houvast geven en begeleiden naar de Rijksstraatweg tussen Leersum en Amerongen. Meteen steek ik daar over naar de westzijde van het park rondom Huis Zuylestein. Dat huis zie ik morgen wel. Ik verlaat de officiële route en ga ik bij de Schaapskooi in één doorgaande beweging naar rechts, naar de rand van Leersum. Kom maar op met dat Natuurkampeerterrein.

Schaapskooi van Huis Zuylestein

Een laatste anderhalve kilometer langs de boorden van zuid Leersum en ik kan mijn rugzak voorzichtig laten zakken op een van de stoelen van Klein Groenbergen, mijn slaapplek voor vannacht. Er is zowaar nog een gast. Hij ligt op een bank te rusten. Later hoor ik van de eigenaresse dat het een hardloper is die elke dag een halve marathon loopt op de route van Amsterdam naar Zutphen. Dan ben je hier in Leersum wel een beetje uit de richting maar dat vindt niemand in Nederland erg. Daag je zelf maar uit en rommel maar aan. Dat doe ik ook al.

bij de kerk van Leersum

Keurig opgevoed ga ik om zes uur op zoek naar een restaurant. Dat gezochte diner vindt uiteindelijk plaats in een mini-restaurant, dat elders ook wel cafetaria wordt genoemd. Daarna doe ik tien minuten aan sightseeing en stuit daarbij op de kerk en als je de foto beperkt houdt ook op een ander mooi pand. In het tegenovergelegen moderne winkelcentrum vul ik mijn lunchpakket voor morgen aan en begin aan de terugweg naar mijn Leersumse slaapplek.

Tijdens de toepasselijke schnitzel in dit Utrechtse berggebied was de tijd tekort om deze aantekeningen uit te schrijven. Daarom maar liggend in de tent verder. Of het door de gewrongen houding komt weet ik niet maar om 20.30 wordt het echt koud. Hopelijk krijgen we vannacht geen vorst aan de grond. Zo echt hoeft deze training nou ook weer niet. Ik ga mijn slaapzak in. Gauw mijn lange ski-onderbroek aan. Tot morgen.

Zie al mijn wandelingen in Nederland